Annelerin Sıcaklık Gösterme ve Katı Olmaya Dair Bilişleri

Bu araştırmanın birincil amacı, Türkiye’deki annelerin çocuklara sıcaklık gösterme ve katı olma hakkındaki bilişlerini ve davranışlarını incelemektir. Sıcaklık ve katılık, ebeveynliğin temel boyutlarıdır. Ülkemizde pek çok araştırma, bu bellibaşlı ebeveynlik boyutlarını değerlendirmek için Batı’da geliştirilmiş ölçekleri kullanmaktadır. Bu yöntem, Türkiye’deki annenin çocuğa sıcak ve katı davranırken gösterdiği bazı tutumların gözden kaçmasına, ölçülmesi gereken temel bazı tutum ve davranışların ölçülememesine sebep olabilmektedir. Dahası, davranışların anlamı kültüre göre farklılık gösterebildiğinden, annenin belli bir davranışı sıcaklık gösterme veya katı davranma amacı ile yapıp yapmadığını bilmek önemlidir. Tüm bunlar, ebeveynlerin davranışları hakkındaki bilişsel teorilerini gösteren ebeveynlik etnoteorilerinin çalışılmasını gerektirir. Araştırmamızda, niceliksel ve niteliksel analiz yöntemleri kullanarak burada sözü edilen konulara dair bilgimizi artırmayı hedefliyoruz. Açık uçlu soruların yer aldığı derinlemesine görüşme yöntemini kullanarak, annelerin sıcaklık ve katı olma davranışlarını neden önemli gördüklerini, sıcaklık gösterdiklerinde ve katı olduklarında neler yaptıklarını ve bu davranışları hangi durumlarda gösterdiklerini daha iyi anlamayı hedefliyoruz. Sıcak ve katı tutumların, çocukların gelişimi üzerine olumlu ve olumsuz etkilerinin Batı’da yapılan araştırmaların bulgularına benzer şekilde olup olmadığını incelemek amacıyla bu davranışların çocuklardaki sosyal uyum ve davranış problemleri ile ilişkilerini de araştırıyoruz.

İkinci bir amaç olarak, projede sıcaklık gösterme ve katı olmaya dair biliş ve davranışların kültür içinde hangi özelliklere bağlı olarak değiştiğini araştırmaktayız. Bu amaçla, demografik unsurları, özellikle annenin eğitimini, dini inanç ve değerlerini ve psikolojik esenliğini inceliyoruz.

Çalışmamızın kültürlerarası literatüre katkıda bulunmayı hedefleyen bir başka amacı da, annelerin sıcaklık gösterme ve katı olma hakkındaki biliş ve davranışlarının bireyci ve toplulukçu kültürel değerler ile bağlantılı olup olmadığını anlamaktır. Bu amaçla, A.B.D.’deki Anglo (İngiliz) kökenli anneler ile göçmen Çinli anneler ile de aynı araştırma gerçekleştirilmektedir. Araştırmanın bu ayağı Maryland Üniversitesi, Baltimore County’den Dr. Charissa Cheah ve ekibi tarafından yürütülmektedir.

Projemizin Türkiye’deki veri toplama aşaması 2012 yılı içinde tamamlanmış, farklı sosyoekonomik düzeyden gelen 262 anne ile görüşme yapılmıştır. Araştırmanın veri kodlama ve analizi süreçleri devam etmektedir.

Proje Yürütücüsü:

Doç. Dr. Bilge Yağmurlu'nun genel araştırma alanları, sosyal ve duygusal gelişim, sosyobilişsel gelişim, ebeveynlik, mizaç ve kültürdür.

 

 

 

Ortak Araştırmacı:

 

 

Charissa S. L. Cheah, Maryland Üniversitesi-Baltimore County’de görev yapmaktadır. Araştıma konuları, çocukların sosyoduygusal gelişiminde bireysel özellikler, akran ve aile ilişkileri ile sosyokültürel bağlamın etkileri üzerinedir.

 

 

 

 

Yayın ve Bildiriler

Yavuz, H. M., Sen, H., & Yagmurlu, B. (2014, July). Positive and negative control behaviors of Turkish mothers: Links with well-being and children’s emotional outcomes. Symposium paper presented at the 21stBiennial Meeting of International Society for the Study of Behavioural Development (ISSBD), Shanghai, China.

Yavuz, H. M., Sen, H., & Yagmurlu, B. (2014, April). Positive and negative control behaviors: Associations with maternal well-being and child socio-emotional development [Olumlu ve olumsuz control davranışları: Annenin esenliği ve çocugun sosyo-duygusal gelişimi ile ilişkisi]. Poster presented at the 18th National Congress of Psychology, Bursa, Turkey.

Sen, H., Yavuz, H. M., & Yagmurlu, B. (2013). Parenting: The Turkish context.  In. H. Selin (Ed.), Parenting across cultures: Childrearing, motherhood and fatherhood in non-western cultures. Science across Cultures: The History of Non-Western Science. vol 7. (pp. 175-192). Netherlands: Springer.

Sen, H., Zhou, N., Leung, C., Yavuz, H. M., Yagmurlu, B., & Cheah C. (2013, Nisan). Similarities and differences in Turkish and Chinese immigrant mothers’ expression of warmth [Türk ve göçmen Çinli annelerin sıcaklık gösterişinde benzerlikler ve farklılıklar]. Poster 2013 Society for Research in Child Development Biennial Meeting (SRCD), Seattle, Amerika kongresinde sunulacak.